FANDOM


Republike Kencirle
Kenzirlaflaga Kenzirlagodlo2
Motto: -
Kenzirlamapa
Lengl cyrtar: kencirlish1
Rrethtirane Prishtine
42°65'N, 21°17'E
Makeq republike toshpartej
President Marija Butrin
Premier Erja Nolanej
Surfejs
- allej
-% e liqe

12 312 km²
0,2%
Mettejek (2006)
- allejen
- ditamen e mettejhave

3 341 180
271 os./km²
Kurentija lek kencirlish (KNL)
Zone citej UTC +1
Shpetom
- taha
Jogoslavija
17 tetor 1944
Himni Ketu, entle Dynaren
Domena internettej .kn
Kodi telefonik +26

Republike Kencirle (kethesh Kencirle) behajo land ne Europe ne Balkane, bava e istorija alternative. Esh bondejo met Balgariji, Shqiperiji, Montenegari en Republiki Srpija. Esh ne dajo bonderin marejin.

IstorijaEdytuj

Artikel rreth: Istorija e Kencirle

Gih natijshpetejej i pare megqdejo ne Kencirle bajgohe Kampe Uvtige i Dyte. Esh rajtojon langejo nga haje rebelim en kurshme e kojme. Esh altajon momentin, moij esh ne behajon borv Jogoslavijan ninnhotes en nathamejon kamphigin ne 8 tetore 1944 pos plactige Shkemb. Bajgohe tauheke nehanyje borb ratimejon grotlandin allejin e Kosove, en ne 17 tetore kamphigere kurshmojon Prishtinen en proklamojon republiken shpetin en shtakavijin. Met helfi gahejon morko Shqipere en Aliante, alivonen nathametes. Eshe priejon tenidemen, kolj kontrattacka e Axise uzhe ne gahejon.

Nark nathamejon mellijin langejin nga estabilisme. Esh gegejon nga borbe bonderejene regtege, vallchajs met Balgariji en Shqiperiji. Finnejo ne gohe 1950 prajnojon kushetutan. Problemen palt travojon en upbehajon, mintarigo viter te Zhertvijere ne sode e lande. Explon e rebelime ne 1978 ne Zhertvije trahduhtojon ministarorrethmaqin te rattije. Der ne 1980 reformojon Varamin Gebitejin e Lande, tojon ne sode gebitin autonomijejin for Makedonerei shllaveni en for Zhertvijerei, apaj behajo kamma baltish.

Po 1985-in nathamejon eriptin e lande, rretho dankek enduri te mijnene ujene e ailve ne rataje e Treptsha. Republike dejo kreqen met komsherei allejeni en ne hurtudjo nga kampe en borbe.

Ne 19 shkurte 2007 president Medi Hasi akejon eshin, eshin krutan po stanin shtatin e hettejle en po sirceattackan argumentotes. Esh tevajo eshin ne 25 janare 2007. Ne dette parlament shatminjon presidentin ujin - Erja Nolanejin, apaj beha hosh premier en president. Ne 7 maje 2007 Marija Butrin bim te presidente e Kencirle shatminjod.

GaagrafijaEdytuj

Artikel rreth: Gaagrafija e Kencirle

Kencirle dajo bonderin se langede mukdoje 573,5 km (0% behajo bonder marej), haplangejaj met Republiki Srpija - 270,6 km, met Balgariji 126,9 km, met Shqiperiji - 110,3 km, en met Montenegari 65,7 km. Teflej longitudej vermentojo 144 km, en latitudej 169 km.

Land ligojo ne keraje tepe 500 m tps., af ubonderin te klajmejte nyje: e tempterateje rodeje kontinentale tejure ne nord-ettese en e midetrajneje kontinentale ne sod-tettese, ne majjtane dominojo nejev dishemej e klajmate en met eshi nejev te antkeke. Kerajo te dushere behajo dushere listejen e zone tempterateje, apaj af dexhermihen ihtanejenin en pashejenin.

Land ligojo ne fluqkartame te mare tre: Mar Teporuzhej dutta fluqi Ibar, Morava en eshenigi drrithei, Mar Egejanej dutta fluqi Vardesh en eshenigi drrithei en Mar Adriatik dutta drrethei en Drin Poruzhej. Fluq haplangejaj, apaj ramkojo bavejo ne Kencirle, behajo Vardesh se langede 388 km. Viter te liqenie behajo uvrabnejen hapkeroj, der hapkeraj natural behajo Liqeni Radonik ne ettese von Ponoshavi ramkotes.

StanstarEdytuj

Ne stanstare kencirlishe, othi ne lande nutro-eriptomene allejene, dominojo koish te ollaleke (67% e VeLB-e en 61,7% te arbatare), nga apaj frajo 4 von 5 vojtek hapkerajen ne Kencirle: Telekomunikatija Kencirle behajo potentat landig ne koishe e telekomunikatija stacionare en te trigene e Internete, Hoshfon - lider gebitej e hanttelefonija, esh dajo 50% e koishe ne Kencirle en Shqiperije, 15% ne Montenegare en 10% e koishe balgarijeje. Esh planojo negej ne koishe uje e Republike Srpija. Vojtek platshvigen ny behajo Air Dynaren (liniaen lottejen) en KenaBank (ollalek bankigen).

Ne industrijate en ndyrte arbatojo 31,5% te arbatare, eshe vijo 29% e VeLB-e - veht hapkeraj e dere toke behajo Centrala Pajtar ne rataje e Prizhrene, apaj produkojo fuqin for bavati keraji e lande. Centre industrejen eshin rektotesen behajo Treptsha met Mitrovi Kencirlishi (minoj en redajv e ailve, e sincije met plumiji en e ferrije) en Shkemb (shkembminan en minan e ferrije). Ne rajtare e Prizhrene esh minojo brantonijin for centralati placigi nidem.

Grotmih derijo nott 4% e VeLB-e en esh arbatojo ne eshe 6,8% te arbatare: esh dominojo hontame nihomen e derrmate en te delene en grotha e gruga, e termane en te antkeke oliianene: rretho te solonlulane, bat ne sode qell te ullie.

Tearbat behajo tenutr, esh vermentojo cirka 7%, haptenutraj behajo ne rrethtirane en ne Mitrove en eshige rataje (c. 1-2%), hapnutraj behajo ne bavate centreje e lande, ne rataje e plactige Orahovek (miq nga 25%).

MettejekEdytuj

Kencirle rektojo 3 340 180 mettejek, von apaj 50,77% (1 696 317 mettejek) derijo firejan, esh vajo feministantajelin ne shpigele 103,1 firejan per 100 dantelek. Langedo mesatarig e tude behajo 73,89 gohek, entle firejane 77,4, entle danteleke 70,3. Mesatar te goheke te mettejeke allejene behajo 29,4 gohek. Raja goheki kartam hapkeraj (68,6%) behajo mettejek ne vicite, ne previcite ramkojo 19,3% e mettejile, en ne povicite 12,1%. Upbehtrajk ne gohe 2005 vermentojon 0,45% en estabilsmojo ne levele 0,5%.

Raja mettejhavliji von 2005 natijo dominotes ne lande behajo Kencirlere, apaj derijo 88,2% te mettejek (2 946 254 mett.), nga tekeroneke natijejene cyrtarene (met rajti nga sirde ne parlamente) frajo Zhertvijere (4,6%) en Makedonere (3,33%). Tekeronek natijejen anuinen behajo Shqipere (1,91%), Montenegere (0,78%) en Srpere (0,5%).

PolutikEdytuj

Kenzirle

Mappe e Kencirle

Artikel rreth: Varam Gebitej e Kencirle

Hutt e lande kencirlishe behajo president ne votteje shpete, populare, fraterniteje en misterieje shatminom takklam gohek pese. Esh mojo ejoj bim dutta referendiji ner premierin mam akejod, attej nott ne altajeke, apaj bim ne kushetute lejod. President makojo pajkin qell ne altaje e moe, e stiloje e tradhe nationele ner justinecin borvigin hash e stiloje e semundhe psihikeje.

Premier vuhrojo ministarorrethmaqi, esh behajo mettej i dyte ne lande, apaj bajjo presidentin, moij esh duhtojo ej hajon von pajke. Met eshi ministarorrtehmaqin tojo ministaren 14-in (viter e she behajo vicepremiere 3, imma ministar e kurime), von apaj minimum ny duhtojo ej kamojon koj tekeroneken natijejenin. Ministarorrethmaq bim ner parlamentin takejod, en moij der tupa telujjo, esh bim ner presidentin takejod.

Parlament kencirlish behajo nyjizbej: esh folgojo von rrethmaqi tenutraji (250 boosele) en rrethmaqi nutraji (60 senatere) ne votteje shpete takklam gohek kater shatminom, mih president hash parlament ne akejo eshin. Parlament tajo statuten, apaj vajo nga pelejve presidentin, esh mojo eshin ej pelejon hash ej vajon nga Tribunale Kushetuteje, hass esh konnojon rashemej kushetutan. President mojo ej vetojon statutin, dhoij esh matojo parlamentin en duhtojo ejoj bim met keraji 3/5 te votene votejod.

TransportEdytuj

Transport mel behajo eriptom mesatarigo ne Kencirle. Trojani majatare kere e moje en poshpaje e kshtalnteve e koje ditamen te mellije teker - der mellije mudojo normalo tiranen kerenin. Melliji e klasse hapkeraje behajo palek ny e hajqeje A1, apaj dajo po ndyrtamin ej mukdojon Nishin (Republike Srpija) met Durrësi (Shqiperija) mohe sg. Hajqej Adriatik. Ne Kencirle behejo palek von bondergahi ne Shalqin nga Prizhrene en posmelliji e Prishtine. Mellije landigen behajo klass tenutraj (esh behajo 7) en eshe mukdojo tiranen vigenin en bondergaheken. Mellije e klasse i trete derijo mellije cirregebitejen en gebitejen. Klassin tenutrajin dajo mellije placigen rendom en terendom.

Transport rejjlejig behajo no shtataj tepe mel. Liniaen mukdojo nott tiranen kerajenin: Petshi, Klin, Prizhren, Prishtine, Mitrov Kencirlish, Urosavit, Tetou en plactige ner cukturojen ramkotes.

Raja deri rodareki e transporte transport liqig behajo eriptom goto. Bat esh behajo nott der liniaen tre, rajs met eshei behajo lirej en okonomig, bat ne mork, mintarigo ne larte e fluqe. Liniaen liqigen behajo qell grumbolig, makk trojo nga taiheke tosheme.

Transport lottej derijo nott lotqershaj dhe Prishtine-Lipejan, apaj mojo ej pranojon mashinrajseren millionin en lottoje tekeren nga touristike en rekreatijate lallates.

SportEdytuj

Sport happopulloraj krutigo ne Kencirle behajo fotbol, ne mashe e Repriezentatija Fotboleje e Kencirle vor televidenen miklajo sehere million. Vig behajo qell matshe e liga i pare en i dyte kencirlishe. Interesija ker jan dajo qell u bosketbolin, foljejbolin en u lihtatlatikin.

IlajenEdytuj

1 - lengl kencirlish mikratvom ne moje alleje e lande, ne Gebite Autonomijeje Zhertvija en tigene Vardeshi qell lengl zhertvijan en lengl ujmakedonej.

Po lenglen anuinenin: Kencirlish, Negrumontană, Polski

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki