FANDOM


 

Ośrodek Ludowy (Sāwāi Kìbān)- higańska partia polityczna o profilu konserwatywnym i demokratycznym, założona 19 września 1945 r. na kongresie w Uì w prowincji Kēmsō

Pierwsze logo HRL i OL.png

Pierwsze logo Higańskiego Ruchu Ludowego i na krótko Ośrodka Ludowego (1944- '46). Żółty krąg symbolizujący słońce, jedność i szczęście na tle tła w kolorze morskiej zieleni- barwy cesarskiej. W koło wpisane napisy "Sā"- (archaizm oznaczający jednosć i wspólnotę, obecnie tylko w połączeniu z sylabą "wā" daje słowo "lud", "naród, "społeczność") oraz "i"- człowiek, w dawnym czytaniu higańskim są czytane "Kūuzán"- :dobro/pomyślność (dla) ludu". Dziś taki zapis byłby niepoprawny gramatycznie, choć przyzwala się na taką stylizację.

przez tzw. Wolną Jedenastkę (Yulì-kainik), czyli opozycyjnych wobec establishmentu i wojskowego reżimu intelektualistów i działaczy społecznych. Początkowo, już w trakcie utwierdzania się demokratycznych rządów, partia odnosiła dość słabe wyniki wyborcze, podnosić zaczęła się w latach 90., w latach 2003-2004, 2008-2010 i od 2015 r. jest partia rządzącą w kraju. Przewodniczącym partii (gānhógônai) jest od 2011 r. obecny (maj 2017 r.) kanclerz Caóhi Kèddraó.

Ośrodek Ludowy.png

Logo Ośrodka Ludowego (od 1946 r.)

Historia Edytuj

Początki Edytuj

Zamysł stworzenia partii innej od wszystkich, a jednocześnie kładącej nacisk na potrzeby narodu higańskiego i zreformowanie państwa z duchem czasu, istniał już od wielu lat w umysłach Higańczyków. Młodzi inteligenci: Kaiwaó Ate (1915-2007) i Suchii Kuansôk (ur. 1919 r.) z Akìru, Tamau Lici (1920-'99) z Hēgyū, Amaó En (1918-2011) , Kàjin Suwi (1921-1978) i Lâttùgg Bèwwā (ur. 1922 r.) z Shúk, Ìfe Lecau (1921-2003) z Gāngal, Ahe Wùū (Abu Beú) (ur. 1925 r.) i Hiró Micân (Bèlu Meizun) (ur. 1920 r.) z Surêi, Kónok Ómā (1916-2012) z Lóhi i Sue Êgiya (ur. 1924 r.) z Sâfu w klubie Eihóm-se - "Operowy" w maju 1944 r. w stolicy prowincji Sagō, Remók, wznieśli toast za "nową partię wielkiej sprawiedliwości", pół żartem, pół serio. Większość z nich wcześniej nie była związana z polityką. Wkrótce jednak, młodzi, dotknięci działaniami reżimu i wstrząśnięci lokalną niesprawiedliwością, postanowili działać i założyć "Ruch Ludowy Higanii" (Higān-sāwāi-pólu), wkrótce przemianowany na Ośrodek Ludowy. Wydawali ulotki i kolportowali prasę. Szybko dołączali do nich opozycjoniści z całego kraju. "Jedenastu" nie było jednak dane wziąć udziału w wyzwoleniu kraju- wiosną 1945 r. premier Tagē Memôn poddał się do dymisji, w ślad za nim poszła większość skompromitowanych wojskowych, a także wierchuszki arystokratyczno-feudalnej i burżuazyjnej, a cesarz rozpisał nowe wybory. Inteligenci postanowili działać i, mając już wolną rękę, uzyskali zgodę nowego, niezawisłego już Najwyższego Trybunału Sądowniczego na rejestrację partii, która nastąpiła dnia 4 września 1945 r. Wówczas należało do niej ok. 400 osób, miała ok. 1500 sympatyków z różnych części kraju i różnych warstw społecznych. Na pierwszym kongresie w Uì ogłoszono oficjalnie dotąd niejasne postulaty i program partii, ogłoszono też hasło wyborcze: "Zyskaj głos narodowy" (Sēmma sāwāi-kúdi!). Program partii miał się opierać na czterech zasadach "Równość" (Kaigóta), Jedność (Wāilók- jeden/wspólny duch/sens, dosł. nieprzetłumaczalne na j.polski), Lud (Sāwāi) i Wspólnota (Kaókì). Na pierwszego przewodniczącego ( ganhógônai) wybrano, w ramach kompromisu, młodego, charyzmatycznego urzędnika Saó Tahi'ego z miasta Taba w prowincji Kìrócu-gyū, a więc nikogo z "Yulì-kainik". W trakcie kampanii nie doszło do żadnych skandali i ekscesów, Ośrodek zyskał jednak poparcie na granicy błędu statystycznego- ok. 0, 5%. Nie zniechęciło to jednak działaczy, w tym Jedenastu, do dalszej działalności.

Dobre lata 50. Edytuj

Ośrodek Ludowy, mimo porażki, pozytywnie patrzący w przyszłość, wciaż rozwijał swe regionalne struktury i spotykał się z obywatelami. Na pierwszym miejscu wciąż były "Cztery Zasady". Wkrótce jednak zaczął się rozdźwięk pomiędzy działaczami pochodzącymi z niższych, a tymi z wyższych warstw społecznych. Nawzajem zaczęto sobie zarzucać współpracę z dawnym reżimem i populizm. Przeniknęło to nawet, a może zwłaszcza, do "Jedenastu". Wtedy to z partii odeszli najbardziej sceptyczni działacze: Amaó En i Ahe Wùū. Za ich przykładem poszły dziesiątki bardziej lewicowych członków. Założyli własną partię: Ludowy Komitet Krajowy (Sāwāi Gekukì Ranzánhó), który zresztą wkrótce szybko sie rozpadł. Ugrupowaniu wyszło to jednak na dobre, gdyż zrzuciła najbardziej uciążliwy "balast", zniknęła też atmosfera kłótni i nieporozumień. W wyborach parlamentarnych z 1951 i 1956 r. Ośrodek Ludowy nie zanotował poparcia ponadprogowego, osiągnął kolejno 2% i 3,2%. Partia zdobyła jednak miejsca w lokalnych zgromadzeniach prowincji Hēgyū, Lóhi, Sâfu i Bānsamú, więc były to korzystne lata.

Dalszy rozwój (1960-1980) Edytuj

Kierownictwo partii, mimo usilnych starań, wciąż nie mogło zaradzić małemu poparciu dla OL, powoli też zaczął się rozdźwięk w ugrupowaniu, odnowiony konflikt lewicowo-prawicowy. W 1961 r. z OL odszedł Kónok Ómā, a w 1965 r. Tamau Lici i Suchii Kuansôk. W ten sposób w ciągu 20 lat z "Jedenastki" pozostała szóstka. Wraz z liderami z partii odchodzili zwolennicy poszczegółnych frakcji. Najbardziej wpływowa i bezsprzecznie swarliwa, skręcająca na lewo grupa Kónoka, sprzeciwiała się kontaktom Ośrodka z rosnącymi w siłe stronnictwami nacjonalistyczno-prawicowymi, coraz bardzej zauważalne było też wsparcie kościoła kacjańskiego. Kónok po odejściu założył wraz ze swymi zwolennikami Partię Jedności i Pracy ( Wāilók we Munó-kai), lecz szybko się rozpadła, a sam założyciel przeszedł do Higańskiej Partii Stanu (Higān-lók-kai), która powstała po rozpadzie Ludowego Komitetu Krajowego. Częsć działaczy przeszła zaś do Partii Socjalnej, Kongresu Lewicy Higanii, czy Ogólnokrajowego Porozumienia Społecznego. Kolejny spór w ugrupowanu poszedł o finanse, które, zdaniem części mieszczanskich oponentów przewodniczącego, były przez niego zaniedbywane, a partia nie zwróciła dotacji przyznanych jej w ramach kolejnych kampanii wyborczych. Dyskusyjne było teź wsparcie lobby przemysłowego i, jak zostało wspomniane, hierarchów, a także części dorbniejszej arystokracji. Tzw. afera Trzech Szpaków (Nánmôn-esaó) (od symbolu klanu Wajió) pogrążyła ostatecznie Saó. Miał on środowiskom związanym z firmą Mônkuh, np. szlachcicom z rodu Wajió, przedsiębiorcom z płd. prowincji i urzędnikom oferować posady w partii w zamian za wsparcie finansowe i zaciąganie kredytów. Wewnątrzpartyjna opozycja była wstrząśnieta, a władzę w partii chciała przejąć grupa związana z Lâttùgg Bèwwā. Saó podał się do dymisji pod silnym naciskiem już nawet największych sojuszników, np. konserwatywnego Kaiwaó Ate, 27 lutego 1967 r. Nowym przewodniczącym został na krótko liberalny centrysta Ewì Kamih z Lóhi, po czym mianowano na szefa OL Kaiwaó Ate. Partia więc szła na prawo. W nowej doktrynie politycznej na lata 1968-1978 zapowiedziano rozwój stosunków z partiami nacjonalistycznymi, zwalczanie lokalnych idei separatystycznych (chodziło oczywiście o Wyspy) i chęć rozwoju ekonomicznego kraju. Zbyt mocną ideologiczną, wg niektórych, linię partii, krytykowała wówczas lewica partyjna. OL miało jednoczyć poszczególne idee, nie dzielić. Kaiwaó nie chciał kolenych rozłamów, nie był też autokratą, więc na wiceprezesów powołał: socjaldemokratę Lele Cinci ze stolicy i agronoma oraz byłego członka LKK Dàēce Kaóji'ego z Bānsamú. Nagła śmierć Kàjina Suwi'ego w wypadku lotniczym w 1978 r. zachwiała jednością partii- zwalczające sie frakcje powoływały się na dziedzictwo ideowego polityka. W ramach kampanii wyborczej do parlamentu z 1979 r. Kaiwaó zdecydował o zawiązaniu koalicji z Komitetem Nowej Wspólnoty (Aum-odó-ranzánhó) i efemerycznym Sojuszem Narodowo-ludowym (Sāwākkì- Sāwāi- seihán). I tym razem nie osiągnięto progu wyborczego, choć było blisko- 6,7 %.

Lata 80. i 90.- czas rekonstrukcji Edytuj

Od 1981 r. przewodniczący, Kaiwaó, tracił poparcie nawet najbardziej zagorzałych zwolenników i przyjaciół. Po zakupie kuksusowych willi na wybrzeżu Higanii w prowincji Hēgyū i ujawnionych spotkaniach szefów kilku lewicowych i prawicowych partii z osobami powiązanymi z półświatkiem przestępczym Kūchyì, prezes musiał podać się do dymisji. Sam zszokowany dowiedział się o kontaktach swych menadżerów z mafią i oszustwach podatkowych kilku wysoko postawionych w partii notabli na skalę setek tysięcy múków. Ostatecznie, Kaiwaó podał sie do dymisji 30 marca 1983 r. Wybory na szefa partii w kwietniu 1983 r. były bardzo emocjonujące- z jednej stony kandydował faworyt prawicy partyjnej, "weteran" z Wolnej Jedynastki, Tamau Lici,z drugiej zaś dotychczasowy wiceprezes OL, Lele Cinci o poglądach liberalno-lewicowych, choć skłaniający się ku centroprawicy. Ostatecznie zwyciężcą elekcji okazał się Tamau Lici, którego poparła większa ilość posłów z regionu stołecznego, Daìrènk i konserwatywnej Północy.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki