FANDOM


Ten artykuł dotyczy wszystkich rodzajów pisma ęmuckiego. Zobacz też: Pismo ęmuckie nowoczesne
Emmut

Syr'ąnon – przykład pisma wczesnego.

Emmut-now-2

To samo słowo zapisane pismem późnym nowoczesnym.

SP A0216

Pismo późne pionowe

Pismo ęmuckie - pismo stosowane do zapisu języka ęmuckiego, powstałe ok. 1500 lat temu na terenie ówczesnego Królestwa Zachodniego na potrzeby spisywania biurokratycznego prawa.

HistoriaEdytuj

Pismo stareEdytuj

Na początku pismem ęmuckim było pismo wczesne (stare, staroęmuckie, staroeckie) - sylabę tworzyły dwa symbole oznaczające spółgłoski nagłosową i wygłosową, między którymi znajdował się znak diakrytyczny symbolizujący samogłoskę. Litery d, g, p i z wprowadzone zostały dopiero później, co świadczy, że w języku staroeckim najprawdopodobniej nie występował kontrast dźwięczności w nagłosie.

Pismo średnieEdytuj

Pod koniec używania pisma starego (z wprowadzonymi ww. literami) glif spółgłoski wygłosowej został skrócony do niewielkiego znaku pisanego nad literą. Zaprzestano także pisania znaku wzdłużenia samogłoski w sylabie otwartej oraz samogłoski „ʌ”. Mówimy wtedy o piśmie średnim, które było etapem przejściowym między pismem staroęmuckim, a późnym pionowym.

Pismo pionoweEdytuj

Pismo późne pionowe wywodzi się z pisma średniego, jest zapisywane od dołu o góry, w pionowych rzędach od lewej do prawej. Nad głównym znakiem spółgłoski nagłosowej lub po obu stronach jego górnej krawędzi znajdują się diakrytyki: po lewej - samogłoski, po prawej - spółgłoski wygłosowej. Z pisma pionowego wywodzi się pismo ęmuckie nowoczesne.

Pismo nowoczesneEdytuj

Główny artykuł: Pismo ęmuckie nowoczesne

Inne sposoby zapisuEdytuj

W połowie XX wieku myślano nad metodą zapisu języka ęmuckiego łatwiejszą od pisma pionowego. Powstał wówczas alfabet ęmucki, nowoczesne pismo ęmuckie oraz interpretacja Hangyla. Najbardziej popularnym rozwiązaniem stało się pismo nowoczesne, bardzo podobne do używanego wówczas pisma pionowego, ale o zmienionym kierunku i pozycji glifów.

Alfabet ęmuckiEdytuj

Alfabet ęmucki jest oparty na piśmie pionowym i nowoczesnym, ale bez podziału na spółgłoski nagłosowe i wygłosowe. W oparciu na piśmie wczesnym i cyfrach odtworzono symbole spółgłosek wygłosowych nie mających odpowiedników nagłosowych. Na jego bazie postała także pierwsza romanizacja.

Znak Transliteracja Obecna
romanizacja
IPA
Emik K k k
Emiv V v f v f
Emir R r ɾ
Emit T t t
Glif M m m
Emip P p p
Emis S s s
Emiz Z z ʑ
Emiq I ' ʔ
Emix X ś ɕ
Emig G g ɡ
Emib B b b
Emid D d d
Emin N n n
Emt t a æ
Eme e e e
Emx x i i
Eml l o ʌ
Emh h u o
Emp p y ɯ
Emcj J j j
Emcw W ogonek
Emcl L l l
Emcr 4 r ɹ
Emn2 2 h h

HangylEdytuj

Hangyl Fonem
nagłosowy
Fonem
wygłosowy
g k
n
d t
ɾ
r
l
m
v f
b
s ɹ
r
ʔ
apostrof

ogonek
ʑ
z
j
ɕ
ś
k
t
p
h
Hangyl Fonem
æ
a
ʌ
o
e
o
u
ɯ
y
i


Alfabet łaciński i cyrylicaEdytuj

Spółgłoski nagłosowe
IPAObecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
kkkkkк
vvvvvв
ɾrrrrр
tttttт
mmmmmм
pppppп
sssyssс
ʑzzzjж
ʔ' ''ъ
ɕśsxshш
gggggг
bbbbbб
dddddд
nnnnnн
Samogłoski
IPAObecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
æaeaaѣ
eeéeeе
iiiiiі
ʌoaooа
ouououо
ɯyuyuы
Spółgłoski wygłosowe
IPAObecna
romanizacja
Dawna
romanizacja
Bez-
diakrytykówka
Zapis
anglosaski
Cyrylica
jjjjyй
tttttт
ogonekywmў
lllllл
pppppп
nnnnnн
ɹrryrrр
ɕśsxshш
fffffф
hhhhhх
kkkkkк

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Więcej z Fandomu

Losowa wiki